Alang sa uban, si Oyanguren usa ka hero base sa kasaysayang gisulat sa mga Katsila. Tiaw mo nang iyang gisilhig ang mga piratang Moro sa Golpo sa Dabaw ug gitukod ang usa ka Kristyanong pamuy-anan sa baba sa Sapa sa Dabaw? Ang mga fan ni Oyanguren wala malipay sa pag-ilis sa ngalan sa Dalang Oyanguren (dili Uyanguren) ngadto sa Dalang Magsaysay niadtong 1963. Nasubo sila sa gidangatan ni Oyanguren nga gitawag nilag forgotten founder and hero of Davao.

Alang nako, si Oyanguren usa ka pirata. Usa siya ka piratang suportado sa estado, ang kolonyal nga kagamhanang Katsila.  Sa iningles pa, usa siya ka state-sponsored pirate. Angay natong hinumdoman nga ang atong nasod giangkon ug giilog sa mga Katsila. Ug migamit sila sa tanang balasubas nga pamaagi aron molampos sila sa ilang daotang proyekto sa pagsakop kanato. Sa laktod, ang mga Katsila mao ang mga pirata!

Gipapili kog unsay akong hisgotan: ang mamugnaong powetikang bisaya ba o ang akong kaugalingong mamugnaong powetika. Ang una, ang mamugnaong powetikang bisaya, itsa-pwera gyod, kay kining sabjeka wala pa nako giproblema. Ang akong masulti mahitungod niini mabaw ra gyod. Ang bugtong literaturang bisaya nga akong nahibaw-an kadto rang akong mabasa sa Bisaya Magasin nga akong ginabasa para sa lenggwahe kay mao kini ang labing maayong magtutudlo sa pinulongang Bisaya. Busa mapugos gyod kog diskas sa ikaduhang pilionon, ang akong kaugalingong powetika. Sa pagkatinuod, lisod sab ni nga sabjek kay kini pa lang ang unang higayon nga akong analisahon ang akong kaugaligong mamugnaong powetika. Kon unsa may bili niini, malipayon kong iambit kaninyo kon unsay akong agian sa pagsulat og usa ka mubong sugilanon.

Berto: “Respetoon ta sa tibuok kalibotan? Ngano man, Pre?”

Kardo: “Sus nimo, Pre. Si Paquiao!”

Berto: “O, ngano man diay si Paquiao? Unsay kalabotan ana sa pagrespeto sa tibuok kalibotan sa mga Pinoy?”

Kardo: “Sus, Pre, siya ang una ug bugtong boksingero nga nakaangkon og pito ka titulo sa pito ka nagkalain-laing weight division sa boksing!”

Berto: “Unya?”

DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/24 Oktubre) -- Bag-o lang nahuman ang Bisaya Fiction Contest nga gipasiugdahan sa Davao Writers Guild (DWG) ug National Commission for Culture and the Arts (NCCA). Kining kontes gibuksan niadtong Agosto 2009 ug gitak-op niadtong Septiyembre 15, 2009. Ang mga mananaog: Unang Ganti, Raul Moldez nga taga Cagayan de Oro City, alang sa iyang sugilanong “Ug Mingiob ang Kagabhion”; Ikaduhang Ganti, Brian Charlo Ang, taga Davao City, alang sa iyang sugilanong “Kadula”; ug Ikatulong Ganti, Javin Jet Tevar, estudyante sa UP Mindanao AB English (Creative Writing), alang sa iyang sugilanong “Mga Dalan sa Downtown.”