TINGOG SA SUBA: Lucio, Karpentiro,minero

Barrio. Sala.
Enters Saling

Saling : Lucio baya, nagpunay naman lang og hinuktok.Mura gyu’g namatyan.

Lucio : Gisayangan gyud ko ‘ling. Dako kaayo ko’g alkanse.

Saling: Saba diha, para tres mil.Ibaylo na nimo sa imong kinabuhi.

Lucio : Gi-rahan ra ka atung kwartaha? Unya, ang akong kahago-pag-andam sa mga papeles,
ang pamasahe, ang gastos pagkaon,’wa pa gani ko maayong tulog kay sa payag ra ko
natulog nga gipuy-an og mga lamok….dili lalim oi ang pag-pangaply didto sa
kompaniyang minahan samtang naghulat nga dawaton ka.

Saling : Ug kay nganong didto man gyud ka mangaplay sa minahan sa Surigao Sur nga maka-
trabaho man ka dinhi sa Butuan? ‘di man ka mawad-an og trabaho diri. Kadaghan
konstruksyon dihang imong masudlan.

Lucio : Hibalo baya  kang mas dako ang suweldo didto. Unya minahan pa gyud.Sikat
paminawon.

Saling: Sikat sa imong baga.Unsa ma’y nakasikat anang inyong panitan ang bukid? Mura ra ba
pud og mabulahan ang mga tawo niana.

Lucio:  Ambot nimo, basta gisayangan ko sa akong nagasto’ng tres mil nga nahanaw tungod sa
ataki sa mga rebelde. Naka-trabaho na unta ko karon.

Saling : Magpasalamat ka nga wala ka didto sa pag-ataki kay kung didto ka pa, tigok ka na unta.
Biyuda na unta ko karon.

Lucio :  Suuus, sa kadaghang empleyado ug nang-gapply didto, ako gyud kuno ang maigo? Pila
ra’y paghapa sa yuta.

Saling : Kay ngano mopili ba diay ang bala? Moingon ba diay ang bala nga dili ka niya targeton
kay applicant ra ka sa kompaniya?

Lucio :  Maayo pa’g wala ko mouli niadtong panahona. Maka-tarbaho na unta ko ‘ron.Nibalik
naman pud kuno ang operasyon.

Saling :  O,nganong di man ka mobalik? Balik na.
Lucio :  Unsaon nako pagbalik nga wala naman ko’y kuwarta.Sugod na pud ko sa uno.Asa man
ko tres mil?

Saling : Mamanday ka og balik unya magtigom

Lucio :  Gikapoy na ko’g tigom. Kung puwedi pa lang,mularga na ko ugma..

Saling:  Unya, kalingaw naman pud og ulan.Nagbaha naman pud kuno didto.

Lucio :  Letse pud ning bahaa.Porhesyo.

Saling : Aw, epekto na pud ni sa wa’y undang nga pag logging-logging ug pag-mina.

Lucio :  Unsay ma’y labot sa minahan nga kalayo ra nila didto.

Saling :  Ikaw kuno’y upawan bi, di ba kaha mo-slide ang tubig sa imong ulo.Ing-ana pud ang
opaw nga bukid.

Lucio :  Aron masayod ka,normal ra ning ulan sa atoa, kada tuig moulan gyud og dugay.

Saling :  O bitaw, pero dil normal ang dagkong baha. Karon na lang ning  bag-o. Bahang taga
liog.

Lucio : Nganong apil man ka og kontra sa mga minahan nga panginabuhian man ni. Nanghatag
pa gani sila og kuwarta sa mga nitibo, nagtukod og eskwelahan,naghimo og mga dalan.

Saling : Bugti pud sa kaguba ug kahugaw sa kinaiyahan,gutom ug kalisod sa kadaghanan.Langit
sa pipila sa primiro pero impiyerno sa kaulahian.

Lucio : Saba, istorya ra man na.Wala man na nahitabo.

Saling : Ikaw ra man siguro wala kahibalo niana.Mura ka’g tag-iya sa minahan, deny ng deny.
Naa na gani na sa tv. Wa ka kakita atong dakong bukid na naupaw ug baybayon nga
napuno og lapok.

Lucio : Ambot lang. Wala man ta’y dagat dinhi.

Saling : Naa ra na nimo oi. Matulog na ko.

Lucio : “ling, kadiyot lang, unsa kaha’y maayo kung atong i-prenda nang gamayng basakan ?

Saling : Kanang basakan nga kabilin sa akong tatay?

Lucio : O.Aron akong magamit ang kuwarta pagbalik og apply didto.

Saling : ‘cio,sulayi og prenda kay panitan ta gyud ka!

Note : This is a true to life experience of Lucio, our family “soking” carpenter who “escape”
from one of the mining companies in Surigao del Sur days before it was attacked by the NPA.(MindaViews is the opinion section of MindaNews. Ramon Jorge B. Sarabosing is a writer and artist based in Butuan City)

Comments

comments